จริงๆ แล้วการทำธุรกิจบนอินเตอร์เนต หลักการพื้นฐานที่เหมือนๆ กันกับการทำธุรกิจบนโลกออฟไลน์นั้น ก็คือ เราต้องคอยสังเกตถึงพฤติกรรมของลูกค้า หรือว่าการตลาดในตอนนั้นว่ามันเป็นยังไง?
ให้ลองสมมติว่าเราทำการผลิตของที่เราคิดว่าเจ๋งเป้ง สุดยอดแล้ว ทุกคนบนโลกนี้ต้องชอบมันแน่ๆ โดยที่เรามองข้าม แล้วก็ไม่ได้มีการทำการวิเคราะห์ หรือว่าศึกษาตลาดมาก่อนเลยว่า ตอนนี้ในตลาดพวกเค้าต้องการอะไร หรือพูดถึงสิ่งอะไรกันอยู่
สิ่งที่เราคิดว่าเจ๋งเป้งสุดๆ นั้น อาจจะไม่มีใครคิดเหมือนเราก็ได้ ผลสุดท้ายก็คือขายของไม่ออก แล้วก็ขาดทุนไปนั่นเอง
ทีนี้มาพูดถึงสิ่งที่อยู่บนโลกออนไลน์กันบ้าง
สำหรับคนส่วนใหญ่ที่เป็นเจ้าของเว็บไซต์ทุกคน สิ่งที่สำคัญที่สุด แล้วที่พวกเค้าส่วนใหญ่ต้องการมากที่สุดก็คือ จำนวนของคนที่เข้ามาเยี่ยมชมในเว็บไซต์ (Traffic) นั้นๆ ซึ่งในจุดนี้ บางคน (ซึ่งรวมทั้งตัวผมด้วย) ก็อาจจะโต้ขึ้นมาบ้างว่า มันจะดีกว่าแค่คนที่เข้าเยี่ยมชมเฉยๆ หรือเปล่า ถ้าหากคนที่เข้ามาเว็บเราเหล่านั้น เปลี่ยนเป็นคนที่ต้องการซื้อสินค้า หรือว่าบริการจากเรา Subscribe RSS Feeds ของเรา หรือว่าสมัครเป็นสมาชิกกับเว็บของเรา เป็นต้น โดยที่พวกฝรั่งเรียกสิ่งนั้นว่า Conversion
ถ้าพูดถึงเรื่อง Conversion แล้ว ก็จะทำให้ย้อนกลับมาพูดถึงเรื่อง Tracking กับ Testing บนเว็บไซต์ของเรา คือเราจะไม่สามารถที่จะรู้จำนวนของ Conversion ได้เลย ถ้าเว็บเราไม่มีการทำการ Tracking บนเว็บไซต์ของเราก่อน!!!
ซึ่งการ Tracking นั้นฟังดูอาจจะดูเหมือนเป็นเรื่องยากๆ แต่จริงๆ แล้วง่ายนิดเดียว ยิ่งตอนนี้ที่ยุคของ Google ครองเมืองแล้วด้วยละก็ ทุกคนก็คงจะได้ยินชื่อของ Google Analytics กันเป็นอย่างดี (อ่าน การวิเคราะห์เว็บไซต์โดยใช้ Google Analytics แบบง่ายๆ ได้ที่นี่)
เมื่อเราทำการ Tracking บนเว็บไซต์เราแล้ว เราก็สามารถที่จะรู้ได้ว่า พฤติกรรมของคนที่เข้ามาในเว็บไซต์ของเรานั้นเป็นยังไง พวกเค้าชอบเข้าไปอ่านที่เนื้อหาหน้าไหนมากที่สุด จำนวนของคนที่เข้าเว็บเรา แล้วก็ออกไปจากหน้านั้น มีเท่าไหร่ (Bounce Rate) เป็นต้น สิ่งต่างๆ เหล่านี้ เราจะไม่สามารถรู้ได้เลย ถ้าหากว่าเว็บเราขาดเครื่องมือในการ Tracking หรือติดตามผลเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ เหล่านี้ไป
ซึ่งเมื่อเว็บเรามีการ Tracking แล้ว ทีนี้เราก็จะสามารถต่อยอดนำไปสู่ขั้นตอนของการ Testing ได้
การ Testing หรือว่าทดสอบนั้น มันก็มีหลายๆ อย่างมากมาย ซึ่งมันอยู่ที่่ว่า เราต้องการที่จะทดสอบ หรือว่าอยากรู้อะไร ซึ่งในบางสิ่งที่เราคิดว่าดีอยู่แล้วนั้น คนที่เข้ามาเยี่ยมชมเว็บของเราอาจจะไม่คิดเหมือนกับเราก็ได้ ซึ่งเราจะไม่สามารถที่จะรู้ได้ว่า สิ่งไหนดีกว่าสิ่งไหน ถ้าหากว่าเราไม่มีการทำการทดสอบ เพื่อที่จะคอยพัฒนา ปรับปรุงให้ดีอยู่ยิ่งขึ้นเรื่อยๆ
ประเด็นสำคัญก็คือ เราต้องหมั่นทดสอบ แล้วก็คอยดูว่า พวกเค้าต้องการหรือว่าอยากให้เว็บเราเป็นแบบไหน พวกเค้าอยากให้เราพูดถึงอะไรบ้าง เป็นต้น ซึ่งสิ่งต่างๆ เหล่านี้ เราก็จะสามารถที่จะย้อนกับไปดูผลลัพธ์ต่างๆ ได้จากการที่เราทำการ Tracking บนเว็บไซต์ของเรานั่นเอง
เพราะฉะนั้นก่อนที่เราจะทำการทดลอง (Testing) หรือว่าทดสอบสิ่งใดๆ ก็ตามบนเว็บของเรา อย่างน้อยเราก็ต้องมีการทำการ Tracking รองรับไว้ให้พร้อมก่อน เพื่อที่จะได้รู้ว่าการทำการทดสอบ หรือว่า Testing ของเรานั้นมีผลลัพธ์เป็นยังไง


{ 5 comments… read them below or add one }
น่าสนใจมากเลยนะครับ เว็บไซต์เมืองไทย มีน้อยที่มีโอกาสให้ความสำคัญกับการเรียนรู้และพัฒนาบริการบนเว็บไซต์ให้ดีขึ้นๆ ไป ผมเห็นว่าสาเหตุมาจาก ต้องไปให้ความสำคัญกับ ยอดคนเข้าชม รายได้จากโฆษณา ฯลฯ จนทำให้พูดกันเสมอว่า “ไม่มีเวลามานั่งทดสอบอะไรพวกนี้หรอก” ทั้งๆ ที่การเสียเวลาทำการศึกษาพัฒนาตรงจุดนี้ อาจจะยังผลประโยชน์ที่คุ้มค่ากับเวลาที่เสียไปมากก็ได้ เห็นด้วยไหมครับ
เคยได้ยินว่า MSN เขาก็มีการให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ ถึงกับตั้งฝ่ายที่ทำด้านนี้โดยเฉพาะที่ชื่อว่า MSN Experiment จะมีระบบที่ “Track” คือคอยบันทึกค่าความเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากการ “Test” หรือการทดสอบนั่นเอง เช่น ถ้าเปลี่ยนสีสันกล่องๆ นี้ จะทำให้คนคลิกมากขึ้นไหม? ถ้าเปลี่ยนจากกราฟฟิกตรงนี้เป็นข้อความ จะทำให้คนคลิกมากขึ้นไหม? โดยจะมี Control environment (สภาวะควบคุม) และ Experiment environment (สภาวะทดลอง) ควบคู่กัน เพื่อมาเทียบผลกัน นะครับ … แหม ชักจะออกแนวเหมือนการทดลองวิทยาศาสตร์เลยแฮะ
ถ้าเราได้ Test และ Track เว็บไซต์ของเรา อาจจะทำให้เราพัฒนาอะไรๆ ได้อีกเยอะเลยนะครับผม
@Jay ไม่ทราบว่าเคยลองเล่น Google Website Optimizer หรือยังครับ
ไม่เคยใช้เลยครับ ทำให้ผมอยากรู้ว่ามันคืออะไร เลยลองไปค้นดู เจอวีดิโอแนะนำที่ดูง่ายๆ มาฝากคนที่สนใจเหมือนผมเช่นกันด้วยครับ
http://www.google.com/intl/en/websiteoptimizer/tutorials.html
*แม้ผมจะไม่ประทับใจบริการของทรูเท่าไร แต่การอัพเกรดเน็ตให้เป็น 8 เม็กฯ นี่ก็ช่วยให้ดูวิดีโอคลิปพวกนี้ได้ทันใจจริงๆ ครับ
โอ้ว… มันสุดยอดจริงๆ เป็นแบบเดียวกับที่ผมเคยเห็นที่พูดถึงไว้เลยครับ คอนเซ็ปท์เดียวกัน แถมยังเรียกว่า Experiment เหมือนกันอีกด้วย
ดีมากเลยครับ ที่มีเครื่องมือดีดีอย่างนี้ให้คนทำเว็บเอาไปใช้ทดสอบ พัฒนาเว็บไซต์ตัวเองได้
ผมคิดว่า เมื่อมีเครื่องมือดีดีอย่างนี้ ปัญหาเรื่องของเทคโนโลยีก็จะหมดไป ไปขึ้นอยู่กับประเด็นทางด้านคอนเทนต์แทน ว่าคนทำเว็บ จะต้องนึกดูว่าจะเอา ภาพ ข้อความ อะไรมาทดลองบ้างดี ต้องคิดหลายๆ แบบ บางทีก็อาจจะคิดไม่ออกได้ ต้องใช้เวลาคิดสักพักนึงนะครับ (หัวไม่ไวเท่าไร)
ขอบคุณที่แนะนำนะครับ คุณวี ถ้ามีโอกาส จะรวมเครื่องมือดีดีสำหรับคนทำเว็บไปสอนพวกเด็กๆ ที่สมาคม น่าจะเป็นประโยชน์แก่คลื่นลูกใหม่ๆ มากเลยนะครับ
PS. ที่ว่าหัวไม่ไวเท่าไร นั่นหมายถึง หัวผมเองนะครับ แฮะๆ ^^”
อย่าลืมนะครับว่า ไม่ว่าอะไรก็ตามที่เราสามารถทำการทดสอบ หรือว่าทดลองได้
สิ่งนั้นก็จะสามารถที่จะถูกพัฒนา หรือว่าทำให้ดียิ่งขึ้นไปกว่าเดิมได้นะครับผม